حمیدرضا   شکارسری

خوانش شعری از شهاب ماسالی
 

کنسرت کلمات

«شکفتن شقایق در مِه
و تشییع شب
بر شانه نسیم
نوید صبحی ست دلپذیر»۱
 مصنوع بودن اثر هنری و ادبی، نشانه «اثر بودن» آن است. هر شیئ می تواند به خودی خود زیبا، خیال انگیز و تفکربرانگیز باشد، اما تا زمانی که نشانی از کار هنرمند و شاعر در آن دیده نشود ، یک اثر هنری یا ادبی نخواهد بود.
 «پاریدولیا» پدیده ای است مغزی که طی آن اشخاص چیزی معنادار را در الگو یا تصویری تصادفی می بینند یا می شنوند. در واقع، مغز انسان در پردازشی سریع و  خلاقانه ، چیزی در اشیاء و یا هر چیز دیگر مثل ابر یا حتی خوراکی ها  می بیند که در حقیقت وجود ندارد. مصنوع بودن اثر هنری و ادبی، پایدولیا را منتفی می کند. چرا که تصادف را منتفی می کند.
*** 
در شعر«شهاب ماسالی»به دلایل مختلف، مصنوع بودن اثر آشکار است و پاریدولیای ادبی(!) منتتفی است. توالی صامت های «شین» و «سین» را می توان در کلیت متن دید و شنید. حتی حرف «صاد» در سطر آخر هم مشابه حرف «سین»، به حس شنیداری مخاطب کمک می کند.  حرف «ذ»نیز به دلیل مخرج مشترک با صامت  های «سین» و «صاد» در این کنسرت شرکت می کند.
 این واج آرایی با همآوایی مصوت بلند «ای» نیز همراه می شود و ناخودآگاه حس شنوایی مخاطب را بیش از پیش تحریک می کند و غرق لذت می سازد. در نهایت حتی نام شعر نیز به این موسیقی شنیداری کمک می کند: «نوید صبح»، که هم صامت «صاد» دارد و هم مصوت بلند «ای».
البته طبعاً مرز پنهان و باریکی میان متن مصنوع و متصنع وجود دارد که پسند یا عدم پسند آن کم و بیش ذوقی است.  مهم ترین و اصلی ترین عامل موفقیت این صنعتگری، هماهنگی و همراهی چنین فضای موسیقایی با محتوای متن است. واج آرایی ها و همآوایی ها در شعر «ماسالی»، فضایی شاد را به وجود می آورند که با نام و محتوای شعر کاملا همخوانی دارد. صبح در راه است! با این همه، شعر با صفتی فوق العاده معمولی  و در دسترس برای صبح به پایان می رسد و لذت موسیقایی متن را کم و بیش کم رنگ می سازد. صبحی چنین که با شکفتن شقایق در مِه و تشییع شب بر شانه نسیم از راه می رسد، خیلی دلپذیرتر از «دلپذیر» باید باشد!
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ـ گلوله ها بر شقیقه ام راه می روند،شهاب ماسالی،هزاره ققنوس،۱۴۰۳،ص ۴۲